🟢 hura

🔴 chura

Zasada

Poprawna forma to hura – to wykrzyknienie zapisujemy przez h. Wyraz ten pochodzi z języka angielskiego (hurray) i został przejęty do polszczyzny w uproszczonej formie. Zachowuje początkowe h, dlatego pisownia chura jest niepoprawna. 

Znaczenie

Hura to okrzyk radości, entuzjazmu lub triumfu, używany w sytuacjach świętowania i sukcesu.

Przykłady

• Hura, zaczęły się wakacje!
• Po ogłoszeniu wyników wszyscy krzyknęli: hura!
• Dzieci wybiegły na boisko z okrzykiem hura.

🟢 hola

🔴 chola

Zasada

Poprawna forma to hola – zapisujemy ją przez h. Słowo to pochodzi z języka hiszpańskiego (hola – „cześć”), ale w języku polskim funkcjonuje przede wszystkim jako wykrzyknik używany do zatrzymywania kogoś, zwracania uwagi lub wyrażenia zaskoczenia: „Hola, hola! – dokąd tak pędzisz?”. Pisownia z h jest utrwalona i zgodna z normą językową.

Znaczenie

Hola to wykrzyknik używany w celu zwrócenia uwagi, powstrzymania kogoś lub okazania zaskoczenia, oburzenia czy protestu.

Przykłady

• Hola, hola! Nigdzie się jeszcze nie wybieramy!
• Powiedziałem sobie: hola, trzeba z tym skończyć.
• Hola! Nie tak szybko – jeszcze nie skończyłem mówić.

🟢 akurat

🔴 akórat

Zasada

Poprawna forma to akurat – pisana przez „u”. Wyraz ten pochodzi od łacińskiego accūrātus, co oznaczało: dokładny, staranny, precyzyjny. Pisownia z „u” została zachowana zgodnie z oryginałem i nie podlega żadnej wymianie ani przekształceniu.

W języku polskim akurat może pełnić funkcję przysłówka, partykuły lub wykrzyknika, w zależności od kontekstu – dlatego warto znać i zapamiętać jego poprawny zapis.

Znaczenie

Akurat to słowo wielofunkcyjne – w zależności od kontekstu może pełnić funkcję:

• przysłówka – właśnie, dokładnie w danym momencie lub zakresie

Przyszedł akurat wtedy, gdy go potrzebowaliśmy.

• partykuły – wzmacnia wypowiedź lub nadaje jej charakter ograniczający

To akurat jego nie powinieneś był pytać.

• wykrzyknika – wyraża ironię, niedowierzanie lub zniecierpliwienie

– On zawsze mówi prawdę. – Akurat!

Przykłady

• Przyszedłeś akurat wtedy, gdy wychodziłem.
• Akurat, jasne! Nie wierzę w ani jedno słowo.
• Mam akurat tyle pieniędzy, ile potrzeba.

🟢 o rety

🔴 orety

Zasada

Poprawna forma to o rety – zapisujemy ją rozdzielnie. Mamy tu do czynienia z wyrażeniem składniowym, czyli połączeniem przyimka o i wykrzyknika rety. Takie połączenia – jak o rany, o zgrozo, o mało co – zgodnie z zasadami ortografii zapisuje się osobno. Forma orety nie jest poprawna.

Znaczenie

O rety to potoczny, emocjonalny okrzyk wyrażający zaskoczenie, przestrach lub zdumienie.

Słowo rety wywodzi się prawdopodobnie ze skróconego okrzyku „ratunku!”, związanego etymologicznie z czasownikiem „ratować” (dawne „retować”, niem. „Rettung”).

Przykłady

• O rety, ale się wystraszyłam!
• O rety, co za widok!
• O rety, tego się nie spodziewałem!

🟢 hops

🔴 chops

Zasada

Poprawna forma to hops – z h. W tym przypadku nie ma żadnej reguły ortograficznej, która tłumaczyłaby tę pisownię. To wyraz dźwiękonaśladowczy, którego pisownię trzeba po prostu zapamiętać.

Znaczenie

Hops to potoczne, zabawowe określenie lekkiego podskoku lub skoku w górę.

Przykłady

• Dziecko zrobiło hops i wskoczyło na schodek.
• Na sygnał „hops!” wszyscy podskoczyli jednocześnie.
• Jeszcze jeden hops i jesteśmy na miejscu.

🟢 o rany

🔴 orany

Zasada

Poprawna forma to o rany – pisana oddzielnie. To konstrukcja, w której przyimek o występuje w połączeniu z rzeczownikiem rany (w wołaczu). Zgodnie z zasadami polskiej ortografii takie wyrażenia zapisuje się rozdzielnie.

Podobne przypadki:

• o dziwo
• o zgrozo.

Znaczenie

O rany to wykrzyknik wyrażający zdziwienie, zaskoczenie, przerażenie lub rozczarowanie.

Przykłady

• O rany, ale się przestraszyłem!
• O rany, ależ tu bałagan!
• O rany, to była niespodzianka!

🟢 o zgrozo

🔴 ozgrozo

Zasada

Poprawna forma to o zgrozo – pisana rozdzielnie. Jest to wyrażenie składniowe, w którym przyimek o łączy się z rzeczownikiem zgroza (w wołaczu: zgrozo). Takie konstrukcje w języku polskim zapisujemy osobno.

Podobne przypadki:

• o dziwo
• o rany.

Znaczenie

O zgrozo to wykrzyknik wyrażający zaskoczenie, przerażenie, oburzenie lub gniew.

Przykłady

• O zgrozo, jak oni mogli to zrobić?!
• O zgrozo, co za chaos w tym biurze!
• O zgrozo, nie przewidzieliśmy tej sytuacji!

🟢 och

🔴 oh

Zasada

Poprawna forma to och. Dawniej w naszym języku funkcjonował zapis oh – było to podyktowane wpływem języka francuskiego na polszczyznę. Z czasem zaczęła jednak dominować forma och (co wyjaśniają słowniki ortograficzne). Obecnie oh jest znowu popularne – tym razem przez wpływ języka angielskiego. Zapisujmy jednak ten wykrzyknik przez ch – tak jak sugerują nam to współczesne słowniki.

Znaczenie

Och to wykrzyknik jako reakcja na coś zaskakującego.

Przykłady

• Och! Jakie to jest świetnie!
• Och, nie wiedziałem, że wygrałaś ten konkurs!
• Och, nie sądziłem, że tyle lat już tu pracujesz!

🟢 hokus-pokus

🔴 hokuspokus

Zasada

Poprawna forma to hokus-pokus (podobnie jak czary-mary). Należy więc uwzględniać zapis z łącznikiem. Zgodnie z regułą języka polskiego grupy wyrazów podobnie brzmiących, które nie występują samodzielnie, zapisujemy przy użyciu łącznika.

Znaczenie

Hokus-pokus to zaklęcie, magiczna formuła.

Przykłady

• Wypowiadam hokus-pokus i dzieją się cuda.
• W każdej baśni słyszymy hokus-pokus.
• Hokus-pokus to formuła magiczna, którą zna każde dziecko.

🟢 ahoj

🔴 achoj

Zasada

Poprawna forma to ahoj. Popularne są dwie teorie pochodzenia tego słowa. Jedna mówi, że słowo to pochodzi z języka czeskiego. Ahoj oznacza cześć. Druga teoria głosi, że ahoj pochodzi z języka angielskiego – ahoy. Wykrzyknienie to stosuje się na morzu, aby zwrócić na coś uwagę.

Znaczenie

Ahoj jest pozdrowieniem, które używają marynarze oraz żeglarze.

Przykłady

• Ahoj, marynarzu!
• On krzyknął: ahoj, bo to żeglarskie pozdrowienie!
• Gdy spotykam Czecha, zawsze rozpoczyna rozmowę od ahoj.