🟢 co niemiara

🔴 coniemiara

Zasada

Poprawna forma to co niemiara – zapisywana rozdzielnie, ponieważ jest to wyrażenie zaimkowe, czyli połączenie zaimka co i rzeczownika z przeczeniem – niemiara. Zgodnie z zasadami ortografii języka polskiego przeczenie nie z rzeczownikami piszemy łącznie (niemiara), ale zaimki im towarzyszące zapisujemy osobno (np. co niemiara, ile niechęci).

Znaczenie

Co niemiara oznacza bardzo dużo czegoś, w nadmiarze, bez ograniczenia.

Przykłady

• Na stole było słodyczy co niemiara.
• Dostaliśmy prezentów co niemiara – aż trudno było je unieść.
• Pomysłów na wakacje mieli co niemiara, ale żadnego konkretnego.

🟢 co najmniej

🔴 conajmniej

Zasada

Poprawna forma to co najmniej – pisana rozdzielnie. To wyrażenie zaimkowe, składające się z zaimka co i przysłówka w stopniu najwyższym najmniej. Zgodnie z zasadami pisowni, wyrażenia zaimkowe tego typu (np. co najwyżej, co gorsza, co więcej) zapisujemy rozłącznie. Błąd conajmniej wynika z błędnego uznania tego wyrażenia za zrost.

Znaczenie

Co najmniej oznacza „nie mniej niż”, „przynajmniej”, „minimalnie tyle”, a czasem też „delikatnie mówiąc” – zależnie od kontekstu.

Przykłady

• Na spotkaniu było co najmniej 50 osób.
• To co najmniej dziwne zachowanie.
• Musisz poczekać co najmniej godzinę.

🟢 co nieco

🔴 co nie co

Zasada

Poprawna forma to co nieco – pisana rozdzielnie, jako wyrażenie zaimkowe. Składa się z zaimka co i przysłówka nieco. Choć w wymowie traktujemy to połączenie jako całość, zasady ortograficzne nakazują zapisywać wyrażenia zaimkowe rozdzielnie. Pisownia co nie co jest błędna, ponieważ nieco to jeden wyraz i nie można go dzielić. Z kolei forma łączna conieco również jest niepoprawna – nie została zaakceptowana przez normę językową.

Znaczenie

Co nieco to potoczne wyrażenie oznaczające trochę czegoś – np. jedzenia, wiedzy, informacji.

Przykłady

• Zjedliśmy co nieco przed wyjazdem.
• O tym temacie wiem co nieco.
• Na stole czekało co nieco dla gości.

🟢 co gorsza

🔴 co gorsze

Zasada

Poprawna forma brzmi co gorsza. Prawidłowy jest zatem zapis z formą gorsza, a w dodatku wyrażenie zaimkowe co gorsza zapisujemy rozłącznie.

Co gorsze użyjemy jednak w tego typu wypowiedzi: Czas na szybki test. Co gorsze – ból zęba czy ból głowy?

Znaczenie

Co gorsza to inaczej na domiar złego.

Przykłady

• Powiedział mi sporo ciekawych rzeczy. I co gorsza, mówił prawdę.
• Mówił prawdę i co gorsza – prosto w oczy.
• Oblałem test, co gorsza – drugi raz.